Hệ sinh thái nông nghiệp là gì – là hệ sinh thái do con người tạo ra và duy trì nó trên các quy luật nông nghiệp, được dùng làm các đơn vị để sản xuất nông nghiệp, là các hệ sinh thái nhân tạo do con người tạo ra để làm đối tượng hoạt động nông nghiệp nhằm sản xuất lương thực, thực phẩm.

Các đặc điểm của hệ sinh thái nông nghiệp:

Hệ sinh thái nông nghiệp là hệ sinh thái nhân tạo, nhưng được xác lập ở điều kiện tự nhiên nên không có ranh giới rõ ràng. Cách để phân biệt giữa chúng là sự tác động của con người, có nghĩa là con người tác động lên hệ sinh thái thiên nhiên để nhằm thay đổi tự nhiên để chuyển biến theo mục đích của con người.

Mục đích của hệ sinh thái tự nhiên là kéo dài sự sống của các cộng đồng sinh vật. Trong hệ sinh thái nông nghiệp chủ yếu cung cấp cho con người những sản phẩm là của cây trồng và vật nuôi.

Hệ sinh thái nông nghiệp được duy trì dưới sự tác động thường xuyên của con người. Để duy trì hệ sinh thái này theo hướng có lợi thì con người cần phải thường xuyên để ý nếu không quá trình của hệ sinh thái tự nhiên sẽ phát triển ngược lại.

Nếu các hệ sinh thái tự nhiên có nguồn năng lượng thì hệ sinh thái nông nghiệp lại sử dụng năng lượng được cung cấp từ phân bón hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc kích thích tăng trưởng,… Nguồn vật chất bổ sung này chính là một trong những yếu tố để tăng thêm tính ổn định của hệ.

Sự hình thành của hệ sinh thái nông nghiệp:

Hệ sinh thái nông nghiệp được hình thành do tác động của con người vào hệ sinh thái tự nhiên thông qua quá trình lao động nhằm tăng năng suất của nền nông nghiệp để phục vụ cho nhu cầu của con người.

các hệ sinh thái

Hệ sinh thái nông nghiệp gồm nhiều hệ phụ khác:

  • Hệ đồng ruộng
  • Đồng cỏ chăn nuôi

Trong các hệ phụ này thì hệ sinh thái đồng ruộng là phần chiếm nhiều nhất, quan trọng nhất của hệ sinh thái nông nghiệp. Nhiều người thường nhầm lẫn giữa hệ sinh thái đồng ruộng với hệ sinh thái nông nghiệp, thực ra hệ sinh thái đồng ruộng chỉ là một bộ phận của hệ sinh thái nông nghiệp.

Các hoạt động của hệ sinh thái nông nghiệp:

Hệ sinh thái nông nghiệp do con người tạo nên là hệ sinh thái cây cỏ, lúc đầu chỉ có các cây hoang dại nên con người đã khiến chúng trở thành cây trồng. Sau đó hệ sinh thái này được phát triển dần theo thời gian dưới sự chăm sóc của con người.

Khoảng năm 1970 sản xuất nông nghiệp trên thế giới đã có những bước tiến nhảy vọt, các kỹ thuật khoa học hòa nhập với lao động nông nghiệp, cải tiến nên nông nghiệp một cách rõ rệt. Năng suất và sản lượng trong hệ sinh thái nông nghiệp trong giai đoạn này tăng lên đáng kể.

Tuy nhiên, việc quá lạm dụng tài nguyên hóa thạch và tác động quá nhiều lên thiên nhiên đã khiến cho môi trường bị suy thoái, chất lượng sống của người dân ở một số nơi trên thế giới bị ảnh hưởng nặng nề. Thậm chí đã gây nên những đợt hạn hán kéo dài, những trận lũ lụt lịch sử trên khắp thế giới, đất đai thoái hóa, nguồn nước bị ô nhiễm.

Trước tình hình đó, các cuộc họp đã được tổ chức trên khắp thế giới để bàn luận, hướng tới một nền nông nghiệp mới có thể đáp ứng được nhu cầu của con người và có khả năng bảo tồn, kiểm soát được tài nguyên thiên nhiên, giảm sự ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường tự nhiên, con người và nhiều sinh vật khác – đó là nền nông nghiệp bền vững.

Các quy luật của hệ sinh thái này:

Trong hệ sinh thái nông nghiệp hoạt động trao đổi chất và năng lượng diễn ra như sau:

  • Cây trồng và trao đổi lượng khí quyển, ánh sáng mặt trời tổng hợp chất hữu cơ và trao đổi CO2 với khí quyển. Chất hữu cơ làm thức ăn cho người và gia súc, đó chính là năng lượng sơ cấp của hệ sinh thái nông nghiệp.
  • Hệ sinh thái nông nghiệp còn trao đổi vật chất và năng lượng với các hệ sinh thái khác như hệ sinh thái khu công nghiệp, khu đô thị và cả hệ sinh thái tự nhiên.

Năng suất của hệ sinh thái được quyết định chủ yếu phụ thuộc vào hai nguồn năng lượng chính:

  • Năng lượng do mặt trời cung cấp.
  • Năng lượng từ việc cung cấp chất dinh dưỡng, phân bón.

Đối với hệ sinh thái nông nghiệp, con người luôn duy trì hệ ở một trạng thái trẻ. Tuy nhiên, trong một vài hoạt động sản xuất con người cũng có nhiều cố gắng đẩy nhanh một số quá trình để tăng tính ổn định trong nông nghiệp.

Sử dụng mối quan hệ sinh học trong quần thể để tăng tính ổn định của hệ sinh thái hay dùng thiên địch của các loại sâu hại để diệt trừ các loại bệnh lên cây.

Mối quan hệ giữa tính đa dạng và ổn định trong hệ sinh thái là một vấn đề phức tạp. Nhiều người muốn đạt được năng suất cao nên sử dụng các phương pháp độc canh, lạm dụng phân bón hóa học… dẫ đến hệ sinh thái mất đi tính đa dạng, ổn định. Vậy nên cần phải tuân theo quy luật phát triển của hệ sinh thái nông nghiệp.

Phát triển hệ sinh thái nông nghiệp một cách lâu dài:

Trong quá trình phát triển hệ sinh thái nông nghiệp lâu dài thì con người là nhân tố đóng vai trò quan trọng là thành viên quan trọng nhất đối với các nền sản xuất nông nghiệp. Vì con người giữ vai trò chủ động, dựa trên trình độ hiểu biết, tư duy của ta để có thể lựa những phương pháp phù hợp để có thể tạo ra năng suất cao nhất có thể.

cac dac diem cua dong ruong

 

Điều cơ bản của hệ sinh thái lâu dài là một hệ thống các thành phần cây trồng vật nuôi có quan hệ tương tác có lợi cho nhau, hay có thể nói là thiết lập một hệ thống bền vững về mặt sinh thái, để có tiềm lực kinh tế có khả năng đáp ứng cho nhu cầu con người lâu dài và việc bảo vệ môi trường.

Đặc biệt trong phát triển nông nghiệp bền vững cần tuân theo các kiểu của hệ sinh thái tự nhiên như áp dụng các hình thức đa canh, xen canh, thực hiện đa dạng sinh học, lai tạo giữa giống mới giống cũ,… Bên cạnh đó việc bảo tồn và giữ gìn các loài sinh vật trong các hệ khác cũng rất quan trọng.

 

Ngoài ra, các bạn có thể đọc thêm một số bài viết tại Airnano.

5/5 - (2 bình chọn)

One thought on “Hệ sinh thái nông nghiệp là gì?

  1. Pingback: Nắm bắt kỹ thuật trồng lúa vụ hè thu

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *